energy market, Finanse, Fuel, Fuel hedging, hedging

Czynniki wpływające na ceny energii

Czynniki wpływające na ceny energiiNa ceny produktów energetycznych wpływa mnóstwo czynników. Jak na większości rynków, podaż i popyt odgrywają ważną rolę w ustalaniu cen. Ceny towarów są na ogół związane z rozwojem gospodarczym. Przy wzroście gospodarek zużywane jest więcej produktów energetycznych, a tym samym wpływa to na podniesienie cen. Na ceny wpływają, także zdarzenia gospodarcze i ekonomiczne w łańcuchach dostaw tych produktów, od producentów i rafinerii do dystrybutorów i konsumentów. Towary energetyczne są szeroko uznawane za strategiczne, a ich produkcja jest skoncentrowana w rękach kilku krajów, w których występuje typ gospodarki wschodzącej. Sytuacja ta powoduje wpływ na niestabilność cen i ryzyko związane z dostawami tych surowców. Jako towary strategiczne są szeroko powiązane z sytuacją na rynkach finansowych i sytuacją podmiotów finansowych, takich jak banki i fundusze hedgingowe. Ceny surowców stały się również podatne na wpływ cen innych aktywów.

Zbadajmy niektóre z tych czynników, używając rynku ropy naftowej jako przykład produktu energetycznego.

Ryzyko geopolityczne

Ceny ropy są szczególnie narażone na wydarzenia, takie jak wojny, konflikty wewnętrzne lub ataki terrorystyczne, zwłaszcza we wrażliwym regionie Bliskiego Wschodu. Na przykład ceny ropy wzrosły w wyniku wojny w Zatoce Perskiej oraz w Iraku od 2003 roku, a także podczas „arabskiej wiosny” w całym szeregu krajów w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie. W takich warunkach, do ceny ropy, na które niewątpliwie mają wpływ czynniki podaży i popytu doliczana jest tzw. „premia strachu.”

System petrodolarowy, a powstanie potęgi Chin

W poście Podstawowe parametry surowców energetycznych omówiono podstawowe parametry zasobów energetycznych i ich wpływu na ceny danego surowca. Teraz postaramy się nakreślić jakie inne czynniki poza jakością danego surowca mogą wpływać na cenę i tym samym dostępność towarów.

Fakt jest, że ponad 60% światowej produkcji ropy transportowana jest drogami morskimi. Ta sytuacja wpływa bezpośrednio na system zabezpieczenia w dostawy ropy, a tym samym kształtuje światową geopolityczną szachownicę. Jak dotąd, Stany Zjednoczone były największą potęgą morską na świecie i tym samym udało się im ochronić głównych producentów ropy i zabezpieczać szlaki morskie, co zasługuje na przywileje systemu petrodolarowego. Jednakże wschodzące potęgi, jak Chiny, zaczęły być także jednym z głównych odbiorców tego surowca. Sytuacja ta doprowadziła do, rozdwojenia głównych szlaków morskich energii i spowodowała powstanie słabości i ograniczeń w systemie petrodolarowym.

Cieśnina Ormuz, cieśnina Malaka, Kanał Sueski, Bab el Mandab, cieśniny Duńskie, Bosfor i w mniejszym stopniu cieśnina Panamska są głównymi przyczółkami olejowymi, reprezentujące najbardziej strategiczne miejsca, które ukształtowały geopolitykę z ostatnich 40 lat. Przyczółkiem najbardziej strategicznym i niespokojnym pozostaje wciąż Ormuz, który został wykorzystane jako karta przetargowa przez Iran do negocjacji z Zachodem, a także naciskiem na sąsiednich wydobywców ropy naftowej. W przypadku Chin, drugiego największego co do wielkości odbiorcy ropy naftowej, sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana, ponieważ aby importować ropę trzeba przejść przez dwa główne przyczółki na morzu Południowochińskim (Rysunku 1).

Rysunek 1. Strategiczne morskie przyczółki transportowe dla rynku ropy naftowej.

chokepoints_p2

Źródło: US Government Accountability Office.

Chiny importują ponad 70% swojej ropy naftowej z Bliskiego Wschodu, a tradycyjna droga morska wiedzie przez Ocean Indyjski, cieśninie Malaka i morze Południowochińskie. Dla tego państwa – bezpieczeństwo morskich szlaków, zwłaszcza tych przechodzących przez cieśninę Malaka i morze Południowochińskie jest sprawą kluczową. Ponadto, przy braku znaczącej obecności marynarki (tak jak ma to miejsce w sytuacji Stanów Zjednoczonych), Chiny nie mogą polegać na bezpieczeństwie importu ropy przechodzącej przez morze Południowochińskie, który jest otoczony przez kraje, obwodu koalicji z USA jak: Filipiny, Japonia i Tajwan. Jako naród, który nie jest sojusznikiem USA – Chiny obawiają się zakłócenia importu ropy naftowej w przypadku wrogości w tym regionie.

W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia zakłóceń, Chiny zrobiły ogromne wysiłki by rozwijać kontakty handlowych ze swoimi sąsiadami z Azji Środkowej, aby uzyskać dostęp do Oceanu Indyjskiego. Wraz z Pakistanu, Chin rozwijają projekt nazwie China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) składający się z siecią autostrad, linii kolejowych oraz rurociągów naftowych i gazowych ponad 3000 km biegnącej od portu Gwadar do Kaszgaru w Chinach. CPEC daje Chinom dostęp do Morza Arabskiego nie daleko od Ormuz. Podobnie, Chiny uzyskały dostęp do Zatoki Bengal, która umożliwia transport ropy i gazu z portu Kyaukphyu do Kunming (Prowincja Yunnan). Te dwa projekty mogą znacznie zmienić obraz szachownicy, ponieważ pomagają uniknąć podczas tranzytu na zatłoczonych wodach morza Południowochińskiego nieoczekiwanych działań wojennych. Ponadto, jak wspomniano wcześniej, Chiny również ściśle współpracuje ze swoimi sąsiadami na wschodzie i północy. Podpisały kontrakt z Rosją pozwalający na dostawę ropy i gazu w jenach lub rublach z wykorzystaniem mechanizmów walutowych, aby zminimalizować zależność od dolara amerykańskiego.

Reklamy
Finanse, Pitfalls, Restrukturyzacja, Turnaround

Najczęstsze przyczyny upadku i porażek przedsiębiorstw

Przyczyny bankructw przedsiębiorstw można podzielić na dwie główne kategorie: zewnętrzne i wewnętrzne. Co ciekawe, około 65% bankructw w USA spowodowane jest problemami wewnętrznymi. Nieco inne statystyki są w Europie. Ten wskaźnik to już 68%. W Polsce nie przeprowadzono jeszcze takich badań.

Poniżej przedstawiam najczęstsze przyczyny niepowodzenia w biznesie jakie podaje TMA (Turnaround Management Association).

Zrzut ekranu 2015-12-15 o 22.52.14

Źródło: Turnaround Management Association, Management Body of Knowledge.

ZEWNĘTRZNE

Ogólnie rzecz biorąc, istnieją cztery główne przyczyny zewnętrznych problemów, które należy monitorować w trakcie prowadzenia biznesu.

  1. Zmiany ekonomiczne

9% wszystkich niepowodzeń wynika bezpośrednio z przyczyn ekonomicznych. Ważne jest by kierownictwo firmy miało na uwadze, że w gospodarce zachodzą nieustanne zmiany i należy je wykrywać w jak najwcześniejszej fazie.

  1. Zmiany w obszarze konkurencji

35% wszystkich niepowodzeń biznesowych są związane ze zmianą strategii konkurentów (w tym 6% wynika bezpośrednio z działalności konkurencji, a 29% jest przyczyną w spadku udziału w rynku). Zmiany w układzie sił konkurencyjnych najczęściej wynikają z wprowadzenia konkurencji cenowej. Tendencja ta jest szczególnie powszechna w okresie spowolnienia gospodarki oraz w sytuacji spadku popytu.

  1. Zmiany społeczne

Ponieważ zmiany społeczne zdarzają się powoli, dlatego też menedżerowie powinni być w stanie skorygować prowadzenie biznesu. Odbywa się to poprzez zmianę w asortymencie produktów lub wprowadzenie nowej strategii cenowej, aby utrzymać swoją pozycję konkurencyjną.

  1. Zmiany technologiczne

Dwa główne źródła zmian technologicznych w otoczeniu zewnętrznym wynikają bezpośrednio z informatyzacji procesów oraz zmian technologii wytwarzania produktów i transportu. Rosnąca złożoność i dostępność informacji, która wynika ze zmian technologicznych sprawia, że menadżerowie mają problemy w sortowaniu i ustalaniu priorytetów.

WEWNĘTRZNE

Tak jak wspomniano powyżej 65% niepowodzeń i bankructw przedsiębiorstw w USA spowodowane jest problemami wewnętrznymi. Błędy te wynikają głównie z złego zarządzania organizacją lub ze niewłaściwego zarządzania finansami.

Złe zarządzanie organizacją

Podstawowymi problemami wynikającymi ze złego zarządzania są:

  1. Autokratyczny styl zarządzania

Autokratyczny styl zarządzania może przyczynić się do powstania zagrożeń poprzez dwa zachowania: dominację i izolację. Dominacja występuje, kiedy kierownictwo ignoruje informacje dostarczane od innych członków organizacji i rynku, podczas gdy izolacja występuje kiedy kierownictwo przestaje przekazywać informacje innym członkom organizacji.

  1. Brak talentów wśród menedżerów zarządzających

Słabe kwalifikacje i brak doświadczenia może także przyczynić się znacząco do powstawania błędów w zarządzaniu przedsiębiorstwem.

  1. Brak otwartości na zmiany

Inną potencjalną przyczyną porażek jest bezpośredni brak dostosowania się organizacji do zachodzących zmian na rynku. Może także powstawać w wyniku złych decyzji podejmowanych w trakcie wdrożenia zmian.

  1. Niezbilansowane zarządzanie

Brak zbilansowania wśród kierownictwa występuje wtedy, kiedy jeden produkt lub usługa, albo obszar funkcjonalny jest uważany za priorytetowy. Powoduje to, że reszta działalności przedsiębiorstwa jest traktowana jako nieważna lub nieistotna.

  1. Niewłaściwe realizowanie strategii i wysokie jej ryzyko

Nadmierne ryzyko strategiczne często powoduje, że menedżerowie mogą lekceważyć wiele ważnych czynników, które nie były wcześniej brane pod uwagę. Inną częstą pułapką w zarządzaniu jest nadmierna biurokracja. Wprowadzenie zbyt wielu procedur i spotkań może powodować, że kierownictwo skupiać się będzie na realizacji celów niezwiązanych z rozwojem organizacji.

  1. Nieuczciwość

Nieuczciwość i oszustwo nie są najważniejszymi przyczynami niepowodzeń w biznesie, jednakże mogą wpływać dodatkowo jako czynnik pogarszający.

Niewłaściwe zarządzanie finansami

Niewłaściwe zarządzanie obszarem finansowym jest jednym z ważniejszych elementów wpływających na pogorszenie działalności przedsiębiorstwa. Szczególnie zagrożenie to może łączyć się z czynnikami zewnętrznymi, takimi jak stagnacja lub recesja.

  1. Niewłaściwe zarządzanie oraz zła kontrola kapitału obrotowego

Niedobór kapitału obrotowego może spowodować nadmierne zadłużenie. Pozyskanie dodatkowych kapitałów obcych może być obwarowane wyższymi stopami procentowymi. Efektem takich działań jest wzrost kosztu kapitału, który w konsekwencji może doprowadzić do zachwiania zdolności spłaty zadłużenia.

  1. Nadmierne koszty stałe

Wysokie koszty stałe mogą stanowić znacznie większe zagrożenie aniżeli problemy z finansowaniem kapitału obrotowego. Duże koszty stałe, szczególnie w obszarze administracji mogą być związane z przywilejami w organizacji. Ograniczenie tych kosztów może spowodować spadek motywacji i morałów pracowników.

  1. Nadmierne zadłużenie długoterminowe

Pierwszym z powodów pogorszenia działalności przedsiębiorstw jest niedopasowanie działań inwestycyjnych w środki trwałe lub akwizycje. Drugą przyczyną w tym obszarze jest spadek wyceny aktywów wpływający na pogorszenie wskaźników obsługi długu.

  1. Niski poziom kapitałów własnych

Niski poziom kapitału własnego, a tym samym niskie wskaźniki kapitału własnego może powodować trudności w pozyskaniu nowych źródeł finansowania inwestycji.

Finanse, Restrukturyzacja, Turnaround

Rola zarządzania finansami w procesie restrukturyzacji

Finanse mają do odegrania kluczową rolę we wspomaganiu procesów restrukturyzacji. Zazwyczaj, gdy wydajność biznesu spada, zapotrzebowanie na informacje finansowe zaczyna wzrastać. Menedżerowie wyższego szczebla, banki, wierzyciele, inwestorzy i akcjonariusze zaczynają domagać się informacji finansowych.

Analiza finansowa i sprawozdania pozwalają pomóc w identyfikacji spadku sprzedaży, wydajności lub wzroście kosztów przedsiębiorstwa. Dodatkowo przedstawienie zjawisk gospodarczych w postaci najróżniejszych modeli finansowych pozwala nie tylko zrozumieć zmiany zachodzące w organizacji, ale także uzyskać wiarygodność, pozwalając tym samym na akceptacje założonych działań.

Jeśli w ramach procesu restrukturyzacji zostanie powołany zewnętrzny specjalista lub nowy prezes, to przekazywanie informacji finansowych z procesu będzie kluczowe dla zapewnienia prawidłowej komunikacji. Osoby na tych stanowiskach powinny więc rozumieć biznes poprzez analizę finansową. Ważnym aspektem jest także, żeby informacje finansowe były dostarczane na czas. Reakcja na zmiany zbyt późno z uwagi na niedokładne lub nierzetelne informacje, może być postrzegane jako część problemu w trakcie restrukturyzacji.